Grip Aşısında garip bir puanlama sistemi..

Türkiye’de grip aşısı önceki senelerde ekim ayında yapılıyordu. Yeni tip corona virüs salgını sebebiyle olağanüstü talebin arttığı grip aşısı Türkiye’ye geldi. Ancak diğer bir sıkıntı var. Sağlık Bakanlığı henüz kimlerin grip aşısı olması gerektiğine ilişkin algoritmayı resmen yayımlamadı. Bu sebeple sahada aşının kimlere yapılacağı tartışma konusu. Aşıda yaşanan tartışmalara bu kez ‘Charlson Risk Skoru’ ve bunun baz alındığı bakanlığa ait olduğu iddia edilen taslak algoritma damgasını vurdu.Grip aşısında garip bir puanlama sistemi ortaya çıkmış oldu…

Sağlık Bakanlığı henüz grip aşısıyla ilgili algoritmayı fotoğrafı olarak açıklamazken, sosyal ağlarda yansıyan, bakanlığın logosunun yer aldığı ‘Charlson Risk Skoru’ puanlamasına göre puanı tutan ve birincil risk grup adı altında saptanan hastaya grip aşısı yapılacağı iddia edildi.

Puana göre Aşı

Milliyet gazetesinden Aykut Yılmaz’ın haberinde yer vermiş olduğu söz konusu taslak algoritmaya göre kişiler “Yüksek, orta ve çok düşük riskli” olarak aile hekimleri tarafından puanlandırılacak. Risk skorunda yer alan hastalıklardan hiçbirine girmeyen kişilere “0” verilerek “risksiz”; 1-2 puanı olanlar ise “çok düşük riskli” kabul edilecek. Bu kişilere grip aşısı yapılmayacak. 3-4 puanda olanlar “orta riskli” kabul edilecek ama bu kişiler aşı için ikinci fazı bekleyecek. Skor tablosuna göre 5 ve üstünde puanı olanlar ise “yüksek riskli” kabul edilecek. Bu kişiler aile hekiminin skoru belirlemesinin ardından reçeteyle eczaneden ilacını alacak ardından tekrar aile hekimine giderek aşısını yaptırabilecek.Dolayısı ile hakikaten Grip Aşısında garip bir puanlama sistemi karşımıza çıktı..

Grip aşısında birden fazla hastalık şartı

Taslağın İstanbul Eczacılar Odası tarafından Türkiye İlaç ve Tıbbi Kurumu’na (TİTCK) sunulduğunu kaydeden Aile Hekimleri Dernekleri Federasyonu (AHEF) 2. Başkanı Yusuf Eryazgan, Sağlık Bakanlığı’nın bu konuyla alakalı fotoğrafı bir ilanı ve açıklaması bulunmadığını belirterek, “Aşının azlığından dolayı bakanlığın da bunu henüz nasıl çözeceğini bilemediğinden, eczacılar bunu kendi üzerlerinden atmak için önceden bilimsel yayınlanmış bir algoritmayı bakanlık kabul etmiş gibi lanse ediyor” diyerek tepki gösterdi. Söz konusu taslak algoritmanın uygulanması durumunda pek çok kronik hastaya aşı yapılamayacağını kaydeden Eryazgan, 5 puanı geçebilmek ve grip aşısını bedava dağıttığı alabilmek için bir şahısnin birden çok hastalığının olması gerektiğini vurguladı. Eryazgan, şöyle konuştu:

“Geçen dönem biz diyabetli hastaya direkt aşı yaparken şimdi diyabetli hastanın komplikasyonlarının olması lazım. Şekerinin gözüne vurması, böbreğinin zarar görmüş olması lazım. Bir tarafının felç geçirmiş olması gibi. Daha önce 65 yaş üstüne direkt aşı yaparken şimdi 65 yaş üstünün başka hastalıklarının olması lazım. İyice daraltmış liste. Bu da yurtdaşın aşıya ulaşmasında büyük engel. Bir de bu aşıya ulaşmak için 3 kere ASM-eczane arasında vatandaş mekik dokuyacak.€�

Koah Hastaları listede neden yok.?

Charlson Risk Skoru’na göre 65 yaş üstünün tek başına bu puanlama ile aşıyı hak etmediğini belirten Yusuf Eryazgan, listede yer alan hastalıkları ve puanlamaları şöyle açıkladı:

“KOAH hastaları bu listede hiç yok. Kalp damarlarında tıkanıklığı, akciğerinde veya midesinde problem olanlar, beyin kanaması geçirmiş buna benzer rahatsızlığı olanlar ve karaciğer rahatsızlığı olan hastalar 1 puan alabiliyor. Aşı için toplam puanın en az 5 ve 5’i geçmesi lazım. Eğer şekeriniz var, gözünüzde problem var ya da böbreklerinize şeker vurmuşsa 2 puan alabiliyorsunuz. Böbrek hastalığınız orta ya da ağır derecede ise 2 puan. Felç geçirdiysenin 2 puan. Etrafa çok fazla dağılmayan bir kanser türü var ise 2 puan. Lenf kanseriyseniz 2 puan. Karaciğerinizde orta ve ağır derecede bir rahatsızlık var ise 3 puan alabiliyorsunuz. Eğer çevreye yayılmış bir kanser türünüz var ise, AIDS iseniz o zaman 6 puan alabiliyorsunuz. Bu taslak kabul edilirse bir şahıs grip aşısı için 5 ve 5’in üstünde puan alması gerekmekte.€�

CHARLSON RİSK SKORU Puanlaması

Uluslararası Hastalık Sınıflandırması’nın teşhis kodlarından biri olarak kullanılmaktadır. Bu puanlama aşılama için değil hastalık için getirildiğinden kimlerin yüksek riskli olduğu ile alakalı pek çok tartışmaya yol açacağı belirtiliyor. Bu endekste hamileler, aşırı kilolular ve iki yaş altındaki çocukların durumu da dezavantaj taşıyor.

0: Risk Yok.
1-2 puan: Hafif Risk
3-4 puan : Orta Risk
5 ve üzeri: Yüksek Risk